Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimendua.- Aurten ere, pentsioen igoera Kongresuak “ezkutu soziala” barne hartzen duen errege lege-dekretua onartzearen araberakoa izango da. Onartezina da pentsioen errebalorizazioa urteko erabaki politikoen menpe egotea.

Gizarte Segurantzaren Legea betetzeko bermea ezin da Kongresuaren urteroko bozketaren menpe egon. Pentsioek ez dute truke-txanpon izan behar alderdien arteko eztabaidetan.

URTARRILEKO PENTSIOETAN PENTSIOEN IGOERAK BEREHALA APLIKATZEKO ESKATZEN DUGU 2026ko urtarrilean, pentsioak, oro har, % 2,7 igo beharko lirateke, 21/2021 Legean ezarritakoaren arabera: gehikuntza bor 2025eko abenduaren aurreko hamabi hilabeteetako KPlaren batez bestekoa aplikatzearen emaitza da. Nahiz eta kalkulu zehatza %2,66 izan.

Lege bori 2022ko urtarriletik aurrera aplikatzeak galera nabarmena eragin zuen pentsioen erosteko ahalmenean, urte horretan prezioak asko igo baitziren (% 8,4), eta % 2,5eko errebalorizazioa aplikatu batzen, Hurrengo urteetan, 2023an, 2024an eta 2025ean, legea betetzeak galera horren zati bat berreskuratzea ekarri du. Dena den, urte hori amaitzean, oraindik % 1,75 faltako da metatutako murrizketa lehengoratzeko.

Pentsioen eguneratzeak kalkulatzeko KPlaren aldakuntzak erabiltzea, zalantzarik gabe, Mariano Rajoyren gobernuek 2013 eta 2017 artzan aplikatu zuten %0,25eko PRI (Pentsioen Errebalorizazio Indizea)gorrotatua likidatzen zuen pentsiodunen mugimenduaren lorpen handia izan da, baina konpentsazio-mekanismorik ez izatea (2022tik urrera ezabatutako “paguilla” ospetsua), ziurrenik inflazio-tasa hazkorrak eta, beraz, batailaren hasieran ezarritako birbalorizazioa baina handiagoak ziren kasuetarako.

Aipamen berezia merezi du gutxieneko pentsioen kasuak; izan ere, 2025erako lanbide arteko gutxieneko soldataren zenbatekoraino (1.184 €) osatzea bilatzen zuen gure Legegintzako Herri Ekimena baztertu ondoren, errebalorizatu egin dira, azken bi urteetan gertatu den bezala, 2/2023 ELD aplikatuta, orokorra bano ehuneko handiagoan.

• Kotizaziopekoen kasuan, erreferentzia gisa ezkontidea ardurapean duten 65 urtetik gorako pentsiodunentzako pentsioa ezartzen da, zeinak 2027an banako pobreziaren atalasea bider 1,5 egin behar baitu; horretarako, pentsiodun horiek igoera gehigarri bat jaso beharko dute 2026an, pentsioaren eta atalase horren arteko aldearen % 50, hain zuzen ere.
• Kasu horretan aplikatutako portzentajearen erdia ezkontiderik ez duten pentsiodunei dagokiena izango da.
• Kotizatu gabekoen pentsioen kasua desberdina da. Horiek ere portzentaje osagarri batean igoko dira antzeko mekanismo baten bidez, baina INEk urtero definitu eta argitaratutako pobreziaren banakako atalase beraren % 75eko erreferentziarekin, Bizi Baldintzen Inkestaren (BBI) emaitzekin.
  
  

2026rako, kotizaziopeko eta kotizazio gabeko pentsioen igoera % 7,7 eta % 11,43 artekoa izango da.

• Gutxieneko pentsio kontributiboak (erretiroa eta alarguntza), familia-zamekin: % 11,43.
• Familia-kargarik gabe: %7.07.
• Kotizatu gabekoen ezintasun- eta erretiropentsioak. Urteko zenbatekoa 8.803,20 (629 euro 14 ordainsaritan), BGDS bezala (Bizitzeko Gutxieneko Diru-Sarrera).

Kotizaziopeko pentsioen 2026ko gutxieneko zenbatekoen taula

Pentsioa, erretiroa

Titularrak Ardurapeko ezkontidearekin: 17.592,40 euro urtean 1256,45 euro gordin 14 ordainsaritan.

Ezkontiderik gabe: Pertsona bakarreko unitate ekonomikoa: 13.106,80 euro urtean. 936,20 euro 14 ordainsaritan.

Ardurapeko ezkontiderik ez badu, urtean 12.441,80 euro. 888,70 euro, 14 ordainsaritan.

Alarguntza-pentsioa

Familia-zamak dituen titularra. 17.592,40.

1256,45, 14 ordainsaritan.

Titularra 65 urterekin edo% 65eko edo gehiagoko desgaitasuna duena. 13.106,80. 936,20 euro, 14 ordainsaritan.

Titularra hirurogei eta hirurogeita lau urte bitartean. 12.262,60. 878,04, 14 ordainsaritan.

Titularra hirurogei urtetik beherakoa. 9.931,60.

709,40 14 pagatan.

SOVI. 8.149,40 euro urtean. 582,10, 14 ordainsaritan.

Gehieneko pentsioa %2,815 igo da (%0,115, %2,7ari gehituta), gehieneko kotizazio-oinarria %1,2 igo delako.

Igoera hauekin gutxieneko pentsioen arazoa ez konpontzeaz gain, betikotu egiten da, eta familia-kargekin gutxieneko pentsioa ere ez da egungo LGSra iristen; are gutxiago, aldarrikatzen dugun banakakoa LGSarekin parekatzen da, 897,13 eurotan geratzen baita 14 ordainsaritan.

2/2023 Legean LGSaren erreferentzia pobreziaren mugarekin ordezteak kronifikatu egiten du adinekoentzako genero-arrakala eta diru-sarreren eskasia, lan-bizitza 0so bat egin ondoren, eta haien bizi-baldintzak okertzen ditu urtez urte. Gaur egun, EAEko 168.966 pentsiodunek eta Nafarroako 51.103k LGStik beherako diru-sarrerak dituzte.

Eusko Legebiltzarrak Gobernuko bi alderdien, EAJren eta PSEren botoekin eztabaidatzeari uko egin dion HELan esaten genuen bezala, eta Nafarroan onartutako osagarri garrantzitsu baina eskasarekin ere —osagarri horrek 1.100 eurorainoko gutxieneko kotizaziopeko pentsioak osatzen ditu hamalau ordainsariren truke, ezinezkoa da —gutxieneko kotizaziopeko pentsioetatik eta kotizaziopekoak ez diren pentsioetatik eratorritako diru-sarrerekin— oinarrizko eskubideak baliatzea, hala nola osasun-eskubidea, elikadura osasuntsua, etxebizitza erosoa, gizarte-integrazioa, zaintza-zerbitzuak eta -mendekotasunerako laguntza eta -zerbitzuak.

PENTSIOEN EROSTEKO AHALMENA BERRESKURATZEA ESKATZEN DUGU, ETA, HORRETARAKO, 2021EKO ERREFORMARA ARTE INDARREAN ZEGOEN KONPENTSAZIO-ORDAINSARIA

GUTXIENEKO PENTSIOAK LGS-REN %100AREKIN PAREKATZEA EXIJITZEN DUGU